Radiobiologija i zaštita od jonizujućeg zračenja - R

Radiobiologija i zaštita od jonizujućeg zračenja - R

Naziv predmeta

RADIOBIOLOGIJA I ZAŠTITA OD JONIZUJUĆEG ZRAČENJA

 
Šifra predmeta Status predmeta semestar ECTS kredit Fond časova
 

obavezni

VI

 3

3 (2+1)/45

Ime i prezime nastavnika i saradnika:Doc. Dr Dušan Mileusnić, Prof. Dr Zvezdana Rajkovača, V.as. Dr sci med. Goran Marošević, Bojan Štrbac dipl. fiz. dr sci, mr elekt. Goran Vuleta – spec. med. nuk. Fizike, Kostovski Aleksandar RTT

Uslovljenost drugim predmetima

Oblik uslovljenosti

Uslovljen

Položen ispit: Zaštite u radnoj sredini

Ciljevi izučavanja predmeta: Upoznavanje sa principima djelovanja jonizujućeg zračenja na biološke sisteme i mjerama zaštite od jonizujućeg zračenja.

Ishod učenja (stečena znanja): Usvojena teoretska i praktična znanja i vještine o djelovanju jonizujućeg zračenja na biološke sisteme i efikasnom sprovođenju mjera zaštite od jonizujućeg zračenja.

Sadržaj predmeta:

Teorijska nastava:

- Uvod: Izvori radijacije, prirodni izvori, vještački izvori, medicinski izvori. Fizičke veličine-dozimetrija jonizujućeg zračenja, detekcija. Filozofija rizika-optimizacija, standardi za radiajcionu zaštitu-ALARA. Efekti izloženosti jonizujućem zračenju: Stohastički efekti, Deterministički efekti. Interakcija jonizujućeg zračenja i žive materije – radiobiološki efekti; Radiosenzitivnost bioloških sistema; Kriva preživljavanja ćelija; Faze ćelijskog ciklusa i radiosenzitivnost; Specifična jonizacija zračenja-LET; Koncentracija kiseonika u tkivu i radiosenzitivnost; Radiosenzitirajuće i radioprotektivne supstance; Hipertermija i radiosenzitivnost; Radiosenzitivnost i radiokurabilnost tumora; odnos doze zračenja,terapijskog efekta, radiokurabilnosti tumora i terapijskih komplikacija; Frakcionisanje zračenja; Razlike u osjetljivosti tkiva na zračenje; Odnos vrijeme-doza-frakcija faktora; 4 "R" u radioterapiji; Reakcija zdravog tkiva na jonizujuće zračenje-terapijske komplikacije.
Standardi zaštite od zračenja, Granični nivoi doza, regulativa, legislativa. Mjere zaštite pri radu sa zatvorenim i otvorenim izvorima zračenja: Skraćivanje boravka u polju zračenja, Povećanje rastojanja od izvora zračenja, Protektivne barijere za izvore zračenja. Specifičnosti zaštite gama, alfa, beta i neutronskog zračenja. Radijacioni monitoring: ambijentalni monitoring, lična dozimetrija.

Praktična nastava:

Radiobiologija: Klinička aplikacija radiobioloških principa, Faktori od kojih zavisi radiobiološki odgovor tumora, Gradacija normalnih tkiva prema radiobiološkoj osjetljivosti, Dejstvo jonizujučeg zračenja na embrion i fetus, Prag radiotolerancije zdravih tkivnih struktura, akutna i kasna oštećenja izazvana primjenom jonizujućeg zračenja, Hemiski modifikatori radiobiološkog odgovora, Radijacioni sindromi, Adaptivan odgovor kod nisih doza radijacije, Akcidenti u radu sa izvorima jonizujućeg zračenja.
Zaštita od jonizujućeg zračenja: Praktična upotreba ličnih zaštitnih sredstava, Demontracija zaštite pacijenta tokom sprovođenja dijagnostičko terapijskih procedura zasnovanih na primjeni jonizujućeg zračenja, Upoznavanje sa uređajima za mjerenje i metode proračuna doze jonizujućeg zračenja: TLD dozimetar, film dozimetar i elektronski lični dozimetar. Upoznavanje sa dizajnom radijacione zaštite prostorija (olovne pregrade, baritni slojevi, olovna stakla itd). Praktična demonstracija dijelova za radiološku zaštitu na dijagnostičkim i terapijskim uređajima u radiodijagnostici, radioterapiji i nuklearnoj medicini (kolimatori, paravani, zaštitna kućišta RTG cijevi itd).
Zaštita pacijenata i profesionalno izloženih lica kod dijagnostičkih i radioterapiskih metoda: Nuklearna medicina-Rad sa otvorenim iѕvorima zračenje. Principi rada u laboratoriji za pripremu radiofarmaka, hot laboratorija; Radioterapija - Zaštita pacijenta i profesionalno izloženih lica u radioterapiji. Gradnja prostorije i principi zaštite kod simulaciskih imidžing uređaja, konvencionalni simulator, KT simulator, C-luk. Standardi u gradnji prostorije i principi zaštite za rada sa megavoltažnim uređajima (kobalt, linearni akcelerator). Standardi u gradnji prostorije i principi zaštite za rad na brahiterapiskom uređaju.

 

Metoda nastave i savladavanje gradiva: Predavanja i vježbe. 

Literatura:

1.D, Durbaba M: Radijaciona onkologija, Altanova, Beograd, 2012.
2.W.E. Burcham, Nuklearna fizika-uvod, Naučna knjiga, Beograd
3. James E. Martin, Physics for radiation protection, Wiley-Interscience, May 12, 2000.
4.I Draganić, Radioaktivni izotopi i zračenja (knjige I i II), Univerzitet u Beogradu, Institut za
nuklearne nauke „Boris Kidrič“ Vinča, Beograd 1981. (knjiga I), 1985. (knjiga II).

 

Oblici provjere znanja:kolokvij, seminarski rad, ispit

Predispitne obaveze

Završni ispit

Ukupno

Aktivnosti

10

Usmeni

50

100

Kolokvij

15

   

Seminarski rad

25

   

Posebna naznaka za predmet.

Ime nastavnika koji je pripremio podatke: Doc dr Dušan Mileusnić; Dr sci med Bojan Štrbac

 

 

Log in